Co to jest nomina?
Nominy są jednym z ważniejszych elementów systemu nomenklatury, którym zajmuje się klasyfikacja oraz rekrutacja osób do posad lub urzędów na szczeblach państwa. Nazwa “nomina” pochodzi od łaciny i oznacza “imię”, “nazwisko” albo “stanowisko”. W języku polskim słowo to często jest związane ze sferyą polityczną, a szczególnie w kontekście systemu nomenklatury komunistycznej.
Geneza i rozwój terminu
Historia terminu “nomina” sięga do starożytnej Rzymian. Wtedy to nazywano ono imieniem albo nazwiskiem, które pojawiało się na listach osób objętych wybranymi honorami lub urzędami.
Z czasem Nomini termin został przeniesiony do języka polskiego i zaczyna być stosowany w kontekście systemu nomenklatury. Zwykle nie odnosi się bezpośrednio do samej klasyfikacji, a raczej do osób objętych jej regułami.
Jak działa system nomina?
W Polsce termin “nomini” zaczyna być używany w kontekście służby cywilnej. W latach 60-80 XX wieku tworzono listy kandydatów na stanowiska państwowe, a osoby wskazane jako nominy były następnie dopuszczane do pracy w administracji.
Sposób postępowania z osobami objętymi nominacjami może być różny. Zwykle nie odbywa się ona w oparciu o konkurs na posadę albo otwarte ogłoszenie o przyjęcie nowego pracownika.
Rodzaje urzędów i ich znaczenie
Nominy mogą obejmować przeróżne rodzaje urzędów. Często dotyczy to wyższych stanowisk, takich jak ministrowie albo kierownicy resortu.
W Polsce po 1989 roku system nomenklatury w sprawach społecznych i politycznych uległ zasadniczym zmianom. Oto kilka przykładów:
- Zmiana nazw urzędów na bardziej neutralne,
- Wprowadzenie selekcji kandydatów poprzez konkursy albo otwarć ogłoszeń o pracę.
Krytyki systemu nomina
W przeszłości, w systemie nomenklatury, przyznawano często te same stanowiska dla bliskich krewnych lub sympatyków danej partii politycznej. Czasem była to tylko kamuflaż.
Zarówno dziś jak i w przeszłości istnieją głosy o konieczności reformy systemu nomenklatury, aby umożliwić bezstronne podejmowanie decyzji na temat osób objętych urzędami państwowymi.